Một ngôi làng xinh xắn mang tên Untereschach, thuộc vùng ngoại ô thành phố Ravenburg, trên con đường 30 rẽ vào khoảng 300 mét, có một ngôi nhà trước đây làm Fotostudio để chưng bày và giới thiệu hình ảnh về ngành nông nghiệp tại vùng nầy.

Giờ đây được Giáo Hội PGVNTN Đức Quốc mua lại và cải trang thành một tu viện, nơi chốn tu học cho Phật tử. Sau một thời gian với sự góp sức của toàn thể Phật tử miền Nam Đức, cùng với nhiều đồng hương tại biên giới các nước Áo, Thụy Sĩ đến giúp sức, đã hoàn thành công việc sửa sang.

Ngôi nhà gồm hai dãy dài, phía Đông dùng làm phòng chư Tăng, phòng ăn, phòng bếp. Khu phía Tây rộng lớn dùng làm chánh điện. Được tọa lạc trong một khu vườn rộng có cây cao bóng mát.

Vào một ngày đẹp trời, một buổi lễ An Vị Phật Chẩn Tế Cô Hồn, được toàn thể chư Tôn Đức tại Đức Quốc, cũng như các vị từ Việt Nam, Nhật, Úc châu cùng quan khách người Đức, và đông đảo toàn thể Phật tử đến tham dự.

Đến giờ cử hành nghi lễ, đại chúng được chiêm ngưỡng những bước chân thảnh thơi an lạc của chư Tôn đức và quan khách đang tiến dần đến lối vào Chánh Điện, như một hiển bày khung cảnh đặc sắc với trần thiết cũng như nghi thức đón tiếp quan khách theo phương cách Phật giáo Việt Nam:

Trúc xanh che bóng, cúc vàng
Áo lam mây đứng hai hàng thướt tha
Nắng mai nhuộm áo cà sa
Bước chân an lạc nở hoa thanh bình

Lễ đón rước quan khách và chư Tôn Đức thật trang nghiêm từ phía Đông dãy nhà, đi vòng ra ngoài đường để đến lối vào Chánh điện. Ngang trước cửa lối vào, các cô được trang phục với áo dài quê hương, trên tay nâng giải băng dài màu vàng, trang nghiêm chào đón quan khách và chư Tôn đức. Ông Thị Trưởng (Herr Vogler, Oberbürgermeister der Stadt Ravensburg), ông Peter Schmitz cùng với Hoà Thượng (HT) Phương Trượng Chùa Viên Giác tiến đến cắt băng khánh thành. Đồng thời cánh cửa mở ra để chuông trống Bát Nhã vang lên chào mừng quan khách và chư Tôn Đức tiến vào chánh điện cử hành nghi lễ. Theo sau là Phật tử xếp hàng đi vào vị trí được ấn định.

Đến 10 giờ 45 cử hành lễ An Vị Phật. Thầy Hạnh Giới cùng với đạo hữu Thị Chơn Ngô Ngọc Diệp thông dịch và giới thiệu chư Tôn Đức cùng quan khách tham dự:

HT Thích Minh Tuyền, đến từ Nhật Bản.
HT Thích Quảng Bình đến từ Đan Mạch.
HT Phương Trượng Chùa Viên Giác Hannover.
TT Thích Giải Trọng, Chư Tôn Đức từ Việt Nam.
TT Thích Ngộ Khải.
Ni Trưởng Diệu Tâm.
Ni Sư Diệu Phước.
Ni Sư Như Viên.
Cập chư Tôn Thiền Đức từ Âu, Mỹ và Úc Châu.

Phía quan khách người Đức có:

Ông Hermann Vogler, Thị trưởng Thành phố Ravensburg.
Ông Hämmel, Hội đồng Thành phố Ravensburg.
Ông và Bà Hoft, chủ nhà trước đây tại Ravenburg.
Bà Bücherle – địa phương Eschach.
Các vị Linh mục Cơ Đốc và Tin lành địa phương cùng các vị Sư Thái Lan.
Đại diện Phật Giáo Tây Tạng tại Ravensburg.
Đại diện cơ quan hành chánh Thành phố Ravensburg và các vùng phụ cận.

Mở đầu, HT Phương Trượng Chùa Viên Giác đọc diễn văn khai mạc, giới thiệu và cám ơn sự quan tâm của chính quyền cũng như người dân địa phương đã dành cho Phật giáo nhiều ưu ái. Nhất là ông bà Hoft chủ nhà cũ (Ehemalig Besiter des Hauses). Nghe đâu ông bà là những người Đức tại địa phương đã có thiện duyên đến với đạo Phật, và hiện nay đang trên bước đường tìm hiểu Phật Pháp.

Nội dung diễn văn được tóm lược trong những ý chính sau đây:

. . .Hôm nay là một ngày trọng đại tại địa phương Ravenburg; cũng như trước đây chúng tôi được sự môi giới của đạo hữu Tâm Lý Lê Huế, chúng tôi đã gặp ông bà Hoft. Qua sự trao đổi đầu tiên, chúng tôi nhận thấy bà Hoft là một người đã đến với chúng tôi bằng “Câu chuyên văn chương” cũng như đã biết đến Albert Einstein một triết gia với thuyết tương đối. Ông đã phát biểu như sau:

1) Phật giáo đã đầy đủ tính chất khoa học, không cần phải xác nhận lại.
2) Không phải là Phật tử, nhưng nếu chọn Tôn giáo tôi sẽ chọn Phật giáo.
3) Tiên đoán từ thế kỷ 21 Tôn giáo được phát triển mạnh nhất sẽ là Phật giáo.
4) Triết gia Schoffenhauer đã mang Phật giáo vào xứ Đức từ lâu, đến bây giờ có hơn 700 Verein Buddhist.

Chúng tôi là những người Á Đông mang đến đây loài hoa lạ trồng vào vườn hoa và mong rằng những loài hoa sẽ nở rất đẹp nơi đất nước của quý vị. Nước Đức rất lạnh, nhưng tấm lòng người Đức rất ấm đã kích thích tinh thần cho những con chim nhẫn nại đi tha từng cọng cỏ về làm tổ, và mong rằng sẽ trở thành những tổ ấm trong tương lai.

Cám ơn chính quyền, các bộ Xây dựng đã cho phép ngôi nhà nầy trở thành cơ sở Tôn giáo.

Xin cảm ơn và cầu chúc quý vị có một ngày an lạc.

Qua đó thì Phật tử Việt Nam đã và đang gieo trồng hạt giống Phật Pháp vào xứ sở nầy, một đất nước Thiên Chúa Giáo từ lâu đời và đa số. Cũng như sự cảm nhận của họ đối với Văn hóa và Tôn giáo Việt Nam rất xa lạ. Nhưng dần dà họ đã dành cho người Việt một chổ đứng thân thiện và cảm mến, cũng như đối với Phật giáo chẳng những họ không còn cảm thấy xa lạ nữa, mà còn cố gắng tìm hiểu để mến yêu. Chứng tỏ Phật giáo là sức sống nhiệm mầu đã tô vẽ lên cuộc đời bằng chân thiện mỹ.

Tiếp đến là tụng kinh cầu nguyện và sái tịnh (lễ An Vị Phật). Với lời xướng của chư Tôn đức, cùng sự hòa quyện của đông đảo Phật tử, tạo nên một âm hưởng vừa trầm hùng vừa luyến láy theo điệu nhạc của kinh, khiến cho đạo tràng như đang chìm đắm trong thế giới nửa hư nửa thực. Nhất là những người Đức, họ như lắng lòng để đưa theo âm thanh, hình ảnh mà không cần phải hiểu ý nghĩa song họ đã trôi theo, họ đã chìm đắm giữa biển âm thanh kỳ diệu ấy, và họ đã cảm nhận được những tiếng thanh tao, những lời hoa mỹ gần như huyền bí ấy, đã giúp cho tâm hồn họ thanh thản bình an.

Bức màn bao che Tôn tượng đức Bổn Sư từ từ buông xuống, hiển bày đài sen rực rỡ bóng dáng Như Lai đang mỉm cười như suối nguồn vi diệu đang tuôn chảy vào lòng mọi người nguồn an lạc.

Thế nên lời chúc mừng của chính quyền địa phương (ông Thị Trưởng Ravenburg): . . . Cho rằng đây là một ngày hết sức đặc biệt và cũng đã đem đến điều tốt đẹp cho địa phương nầy. Phật giáo đã xuyên qua văn học, sách vở mà chúng tôi đã hân hạnh biết đến như một luồng gió mới. Như tinh thần khoan dung của Phật giáo, xem thường mọi sự vật. Cho nên tinh thần bao dung và bình đẳng sẽ đóng góp vào việc hòa đồng với các Tôn giáo khác, sẽ đóng vai trò quan trọng cho việc tạo dựng hoà bình thế giới. Vì hòa bình thế giới chỉ có khi nào tất cả các Tôn giáo hòa bình với nhau.

Có một tờ báo đã phát biểu: “Tôn giáo đi vào lớp học, sẽ cản trở cho các thế hệ sau nầy”. Nhưng chúng tôi lại nghĩ Tôn giáo chỉ làm hại khi chúng ta chỉ suy nghĩ một chiều, hay chưa thực sự đưa những tinh hoa ấy vào đời sống của chúng ta. Do đó, chúng tôi Ravenburg hân hoan đưa Tôn giáo vào trường học như một quà tặng, bằng ý nghĩa thanh cao như không khí trong sạch mà chúng ta thường hít thở.

Hy vọng Phật giáo sẽ phát triển tốt đẹp trong tương lai. Thành phố Ravenburg là một thành phố cổ được xây dựng vào thời vua chúa, nhưng hoàn toàn tự do. Tinh thần nầy, văn hóa, chính trị đã giúp chúng tôi giữ vững nền phát triển kinh tế và văn hóa sống, và có thể tạo nên một tinh thần chung cho nhân loại.

Ông Thị Trưởng trao tặng Thầy Phương Trượng Chùa Viên Giác bức tranh thành phố cổ Ravenburg.

Cũng như lời phát biểu của Bà Hoft (chủ nhà): . . . Kính thưa quý vị. Chưa bao giờ chúng tôi có thể tưởng tượng rằng, nơi đây sẽ trở thành một trung tâm tâm linh, nên tôi hết sức xúc động khi được chứng kiến một cơ sở tầm thường như thế nầy mà lại trở thành một cơ sở giáo dục về Tôn giáo. Trước đây tôi có gặp một vị Thiền sư và nghe Người nói: “Không gì mạnh bằng ý chí của chúng ta đi đến thành công”.

Và bà đã trao tặng cho HT Phương Trượng một cuốn sồ vàng, Thầy cũng tặng lại bà một bó hoa.

Tiếp theo là phần hành lễ của chư Tăng và Phật tử Lào và Thái Lan, Do đạo hữu Phúc hướng dẫn. Thêm một nét Văn hóa láng giềng với Việt Nam. Cũng có hương sắc đặc thù riêng khiến cho quan khách Đức tham dư đã quan tâm một cách đặc biệt. Hai hàng với lối phục sức theo đồng phục dân tộc của họ, nổi bật lên trên tay bưng món quà tặng được gói ghém rất đẹp. Họ từ từ tiến lên và quỳ xuống ngay ngắn, trang nghiêm. Người hướng dẫn đọc lời tác bạch, xong cùng nhau tụng kinh. Với âm hưởng có phần khác lạ nhưng đầy quyến rũ, khiến cho tất cả đạo tràng đều lắng lòng theo dõi. Sau cùng, người hướng dẫn trao tặng cho Thầy Phương Trượng một “cây tiền” đan kết với những bao giấy in ấn tuyệt đẹp, cũng như Phật tử từ từ tiến lên để dâng quà tặng.

Đến 12 giờ cúng dường trai Tăng và Phật tử ngọ trai. Tất cả đều ra phía sau để được thưởng thức những món cơm chay, nhưng rất đậm đà vị quê hương do ban tổ chức khoản đải; cũng như thưởng thức các loại bánh do ban tổ chức phát hành để gây quỷ cho Tu viện.

Theo chương trình thì 14 giờ 30 có thời thuyết pháp của Thầy Phương Trượng, nhưng đã đổi lại buổi sáng lúc 9 giờ. Cho nên đến 15 giờ 00 là lễ Chẩn tế Thí thực cô hồn. Kéo dài đến 18 giờ hoàn mãn. Sau đó là buổi họp của ban tổ chức để kiểm điểm cũng như rút ưu khuyết điểm cho những tổ chức sau.

Quan khách và đồng hương Phật tử đến tham dự không thể ước lượng chính xác được. Vì ngoài vườn cây là nơi quyến rũ nhất cho họ tụ tập dưới những bóng mát kia để hàn huyên tâm sự. Dưới cơn nắng chói chang của mùa hè, được hưởng thụ một không gian của đồng quê, trong khu vườn mát mẻ nầy cũng đã vơi đi những loạn động của nhịp sống nơi các thành phố kỷ nghệ và chứa đầy ô nhiễm.

Theo nhận xét của bà Hoft trong một bài viết ngày hôm sau thì: “Hơn 1.000 quan khách từ Đức Quốc, Áo và Thụy sĩ đã vân tập về Untereschach để tham dự buổi tổ chức khánh thành “Tu Viện Viên Đức”. Với tư cách Tỉnh Trưởng Tỉnh Ravenburg, ông Harmann Vogler đã trao quà tặng cho Hòa Thượng Phương Trượng Thích Như Điển.

Từ một phòng chụp ảnh (Fotostudio) cũ kỷ đã được cải trang thành ngôi chánh điện rực rỡ và quanh vườn chùa đầy ắp người với nguồn gốc Á Châu hòa cùng tiếng chuông trống. Từ nền văn hóa riêng biệt, mọi người chung sống với nhau như một biểu tượng của một thành phố Thế giới (Newyork) dưới vòm trời Ravenburg. Chỉ trong vòng vài tháng ngắn ngủi, Thầy Phương Trượng đã biến ngôi viện 700 m2 cùng với 9.000 m2 đất thành một nơi tín ngưỡng của những người Việt đang sinh sống vùng Oberschwaben. Phật tử vùng Eschacher thuộc “Hội Phật Tử Việt Nam Tỵ nạn tại Đức” đã được thành lập từ năm 1979 tại Hannover. Và Chi hội Friedrichhafen là một trong 25 Chi hội trên toàn nước Đức.

Trước cửa kính của ngôi tam bảo, cùng với năm vị phụ nữ trong chiếc áo dài dân tộc, giữ lấy mảnh vải vàng sẽ được cắt tượng trưng cho lễ khánh thành. Thật là ngoạn mục, chiếc khăn được ông Oberbürgermeister Hermann Vogler, ông Peter Schmitz, và các vị lãnh đạo Phật giáo Trung ương tại Đức Quốc cắt băng khánh thành. Tôi rất vui mừng được mời đến dự. Việc thực tập thành thói quen mọi người khách đều cởi giày dép trước khi bước chân vào chốn trang nghiêm thanh tịnh. Khoảng 40 vị Tăng Ni trong chiếc áo vàng da cam từ từ bước lên lễ đài dưới tượng Phật vàng ngự trên ngôi. Đoàn người chen chúc bên nhau vẫn không đủ chổ cho mọi người.

“Hòa Thượng Phương Trượng nhấn mạnh: Chúng tôi mong rằng Phật giáo sẽ là cành hoa tâm linh mới được trồng tại xứ Đức. Nước Đức đã là quê hương thứ hai của người Việt lưu vong. Và ông Tỉnh Trưởng phát biểu một lời đã cho rằng hết sức đặc biệt trong ngày nầy: Tôi tin chắc rằng đây là một chân trời kiến thức cần được phát triển. Ông Vogler đã cởi mở lòng mình và nhấn mạnh việc hài hoà Tôn giáo trong tương lai là một việc làm hết sức quan trọng.”

Có lẽ sự quan tâm của chính quyền địa phương, lòng cảm mến của người bản xứ đối với người Việt ly hương rất sâu đậm, như chiếc dù che chở khi mưa nắng. Nên khi có vài người Việt vào chất vấn ban tổ chức trong lúc họ thấy trước đường đi vào Tu viện có treo cờ Đức và cờ vàng ba sọc đỏ rằng: “Lá cờ nầy là của chính quyền miền Nam Việt Nam trước đây, bây giờ miền Nam không còn nữa tại sao lại treo cờ nầy?”

Ban tổ chức trình bày: Chúng tôi nghĩ rằng, chúng ta những người Việt ly hương được chính quyền và người dân Đức cưu mang, xem chúng ta như những đứa “con nuôi” của họ. Cho nên họ đã hết lòng chăm sóc cho đời sống hằng ngày; đồng thời họ cũng tôn trọng về phương diện tâm linh, cũng như tâm tư tình cảm của chúng ta. Như chúng ta theo đạo Phật là một Tôn giáo rất xa lạ đối với họ, nhưng họ vẫn ủng hộ. Hay lòng hoài niêm của những người đã đánh mất quê hương, họ muốn giữ lại một chút gì để an ủi. Quốc kỳ là biểu tượng cho quê hương nên họ luôn giữ gìn làm thần tượng tôn thờ. Và lá Quốc kỳ nầy chính quyền Đức cũng đã tôn trọng cho phép những người Việt Nam tị nạn được lưu giữ, như tấm lòng hoài niệm mỗi khi vắng bóng quê hương. Có lẽ sự giải thích ấy đã làm thỏa mãn cho họ, nên sau đó họ không còn hỏi thêm gì nữa.

Đến chiều, phái đoàn chư Tôn đức cùng một số Phật tử theo xe Bus đã thuê sẵn qua Pháp tham dự khoá Tu học Phật pháp Âu châu kỳ thứ 20. Những người ở gần thì họ vẫn ra vườn để hàn huyên cho đến gần tối mới chia tay ra về.

Nói chung buổi lễ được hoàn mãn với tất cả mọi việc thuận duyên, cũng như mọi người đều hân hoan đón hưởng một ngày hội đầy sắc màu và thanh âm. Đầy những ấn tượng tâm linh mà khi mới sinh ra họ đã tôn thờ như một tín ngưỡng. Chứng tỏ cộng đồng người Việt tha hương, tuy bây giờ không gian xa cách, thời gian gần một nửa đời người đã trôi qua, nhưng bóng dáng cội nguồn, hình ảnh quê hương và tình cảm đồng bào vẫn còn hiện diện trong tâm hồn và họ cảm nhận những thứ ấy vẫn còn nét tinh khôi. Sự gắn bó ấy nhờ vào tinh thần bảo tồn và phát huy, cũng như gìn giữ nền Văn hóa và Tôn giáo muôn đời của Dân tộc Việt Nam.

Reutlingen
Thiện Ngộ